بگذاریم جهاد دانشگاهی، جهاد بماند/ نباید از بیرون به جهاد دانشگاهی یک نظام دیوانی تزریق شود

0 65



معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی با تاکید بر این‌که باید اجازه دهیم جهاد، جهاد بماند و از بیرون به جهاد دانشگاهی یک نظام دیوانی تزریق نکنیم، گفت: در گذشته هر نخبه صاحب انگیزه‌ای به راحتی می‌توانست وارد جهاد دانشگاهی شود، کار کند و با آداب و رسوم جهاد پرورش پیدا کند، ولی الان این امکان فراهم نیست؛ چرا که گفته می‌شود نیروی انسانی اضافه نکنید! این یک چالش است.

دکتر یعقوب فتح‌الهی در گفت‌وگو با ایسنا، در مورد دستاوردهای شاخص معاونت پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی در یک سال گذشته، گفت: معاونت پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی در حوزه‌های تخصصی «کشاورزی و منابع طبیعی»، «علوم پزشکی»، «فنی مهندسی و علوم پایه» و «علوم انسانی، اجتماعی و هنر» در حال فعالیت است.

وی با اشاره به انتصاب خود در سال ۱۴۰۱ به عنوان معاون پژوهش وفناوری جهاد دانشگاهی، اظهار کرد: ما سال گذشته در بررسی‌ها به این نتیجه رسیدیم که قرار گرفتن حوزه هنر در کنار حوزه علوم انسانی و اجتماعی در یک دفتر تخصصی باعث به حاشیه رفتن حوزه هنر شده است. بنابراین تصمیم گرفتیم که برای حوزه هنر برنامه‌ریزی جدیدی داشته باشیم و این موضوع در حال انجام و پیگیری است.

فعالیت‌های جهاد دانشگاهی در حوزه تعارض منافع

معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی در مورد اقدامات انجام‌شده در حوزه علوم انسانی و اجتماعی، توضیح داد: در جهاد دانشگاهی دو حوزه بسیار مهم توسعه اجتماعی و دیگری تعارض منافع در حال مطالعه است. تعارض منافع خاستگاه فساد است و اگر ما بتوانیم یک کار ملی در حوزه تعارض منافع و مصادیق آن انجام دهیم، می‌توانیم در سازمان‌ها و دستگاه‌های مختلف، شیوه‌ها و روش‌های عالمانه برای جلوگیری از استقرار و نهادینگی فساد داشته باشیم و شفافیت را به عنوان یک اصل در حکمرانی در ساختارهای دولتی مستقر کنیم.

وی به اقدامات انجام‌شده در دفتر تخصصی علوم پزشکی در جهاد دانشگاهی اشاره کرد و گفت: حوزه پزشکی جهاد دانشگاهی در درمان ناباروری شهره است. پژوهشگاه رویان در مطالعات حوزه سلول‌های بنیادی و فناوری‌های بن‌یاخته پیشگام است و این مطالعات در کشور با «رویان» آغاز شده است. مرحوم کاظمی آشتیانی به عنوان یک تراز جهادی در نیروی انسانی این کار را برای کشور انجام داده و بنیان‌گذاری کرده و این یک کار شاخص برای تاریخ علم پزشکی ایران در دوره انقلاب است.

ساخت کیت تشخیص سرطان در پژوهشکده معتمد

فتح‌الهی با اشاره به این‌که جهاد دانشگاهی توانسته در حوزه اعتماد به نفس و خودباوری و رفع نیاز ملی اقدامات استراتژیک انجام دهد، خاطر نشان کرد: در پژوهشکده معتمد جهاد دانشگاهی فعالیت‌هایی در حوزه سرطان انجام‌شده است که یکی از آخرین فعالیت‌ها، ساخت کیت تشخیص سرطان تحت عنوان CTC است که ابزار کارآمد و مهمی در تشخیص این بیماری است. با استفاده از این کیت، پیش از اینکه سرطان در بدن منتشر شود و به مراحل پیشرفته برسد، می‌توان تشخیص داد.

وی در مورد اقدامات انجام‌شده در حوزه فنی مهندسی و علوم پایه، گفت: جهاد دانشگاهی در حوزه صنعت نفت کارهای بزرگی برای کشور انجام می‌دهد، از جمله طراحی و ساخت دکل حفاری و مته‌های حفاری، پمپ‌های درون‌چاهی، لوله کلاف مغزی و نشاسته حفاری. جهاد دانشگاهی توانسته در یک مجموعه صنعتی، اقلام حوزه حفاری را به عنوان یک نیاز ملی طراحی و تولید کند و در اختیار صنعت نفت کشور قرار دهد.

وی افزود: یکی از پروژه‌های دیگری هم که در این حوزه در دست بررسی است، ساخت لوله کلاف مغزی است که قرارداد آن منعقد شده و در دست انجام است. همچنین سیستم فراورش سیال، کاری است که در صدد بررسی‌های لازم برای انجام آن هستیم و امیدواریم که موانع آن برطرف شود و بتوانیم این کار را در کشور انجام دهیم.

فعالیت در حوزه تامین امنیت غذایی کشور

معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی درباره فعالیت‌های انجام شده در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی، گفت: جهاد دانشگاهی به حوزه امنیت غذایی وارد شده و در حال حاضر اصلاح‌ نژاد دام سنگین انجام شده است و با شراکت یک کارفرمای بیرونی به یک جریان اقتصادی تبدیل شده است. به این صورت که جنین اصلاح‌شده دام سنگین تولید شده و در اختیار دامداران کشور قرار داده می‌شود.

وی ادامه داد: در حوزه دام سبک نیز کار را در سمنان پیگیری می‌کنیم. همچنین در آینده اصلاح نژاد سایر اقلام دام سنگین نیز توسعه پیدا می‌کند. الان در حوزه گاومیش و شتر دوکوهانه مطالعات در حال انجام است و در حوزه اصلاح نژاد دام سبک نیز کار توسعه پیدا خواهد کرد. در حوزه طیور گوشتی و تخم‌گذار نیز کارهایی در دست اقدام است.

فتح‌الهی با بیان این‌که این‌ها تنها گوشه‌ای از فعالیت‌های شاخص جهاد دانشگاهی است،‌ گفت: با درایت و تدبیر مدیران گذشته جهاد دانشگاهی، به نیازهای ملی پرداخته شده است و امیدواریم این جریان به لطف خداوند در جهاد دانشگاهی ادامه پیدا کند و این اقدامات سرآمد، بتواند جهاد دانشگاهی را در رفع نیازهای ملی فعلی و آینده، همچنان سرزنده و شاداب حفظ کرده و آن را خادم مردم در حوزه توسعه فناوری در ایران نگه‌دارد.

انقلاب فرهنگی، فرهنگ دانشگاهی را تغییر داد

معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی به شکل‌گیری جهاد دانشگاهی بعد از انقلاب اسلامی پرداخت و گفت: پیش از انقلاب اسلامی، دانشگاه در ایران تنها نیروی انسانی و سرمایه انسانی تربیت می‌کرد و به آموزش می‌پرداخت. انقلاب اسلامی برای دانشگاه یک جهت‌گیری جدید ایجاد کرد. دانشگاه کمافی‌السابق همان‌گونه که در تاریخ بوده است، باید در تولید دانش برای ایران نقش ایفا کند و ابن هیثم‌ها، خوارزمی‌ها و ابن‌سیناها که پیشگامان علم بوده‌اند را تربیت کند. انقلاب این کار را در دستور کار دانشگاه‌ها قرار داد.

وی با بیان این‌که انقلاب فرهنگی، فرهنگ دانشگاهی را تغییر داد، خاطر نشان کرد: دانشگاه باید فکر و اندیشه تولید کند و یک محیط زایش فکر و اندیشه و پژوهش باشد. بعد از انقلاب بود که پژوهش بصورت جدی در دستور کار دانشگاه‌ها قرار گرفت.

وی خاطر نشان کرد: پژوهش اعتماد به نفس جوانان ایرانی و خودباوری آن‌ها را رقم زد که توانستند در جریان پژوهش در بخش‌های مختلف کشور از جمله در صنعت دفاع، صنعت هسته‌ای و تامین نیازهای ملی و اقتدار ملی نقش بسزایی داشته باشند. به همین دلیل این جریان باید در ذهن ما باشد که جهاد دانشگاهی کارهای اساسی در حوزه فرهنگ، پژوهش، علم، فناوری و نوآوری برای کشور انجام داده است.

فتح‌الهی در مورد برنامه‌های آینده جهاد دانشگاهی به طرح‌های پیشران جهاد دانشگاهی اشاره کرد و توضیح داد: جهاددانشگاهی در دفاتر تخصصی خود بر روی پروژه‌هایی کار کرده است و در حال حاضر شروع به اجرای آن‌ها به عنوان پیشران کرده است. این پیشران‌ها در حوزه‌های مختلف شروع به کار کرده‌اند.

وی ادامه داد: یکی از طرح‌های جدیدی که ما بر اساس نیازهای ملی در سال ۱۴۰۲ پیش‌بینی کردیم، کار بر روی «آب‌شیرین‌کن‌ها» و موضوع «امنیت آب» به عنوان یک نیاز استراتژیک است. همچنین جهاد دانشگاهی در امنیت غذایی و حوزه نیاز صنایع گوناگون از جمله نفت، وارد شده است.

فتح‌الهی با اشاره به ضرورت به‌کارگیری طرح‌های جهاد دانشگاهی در صنعت، گفت: طرح‌هایی نیز از قبل وجود داشته که در حال حاضر اتمام یافته‌اند و باید بیرون از جهاد دانشگاهی در اقتصاد مورد استفاده قرار گیرند.

وی با اشاره به طرح‌های فناورانه جهاد دانشگاهی، خاطر نشان کرد: شأن نزول طرح‌های فناورانه در جهاد دانشگاهی، کمک رهبری به جهاد دانشگاهی بوده است. در گذشته رییس وقت جهاد دانشگاهی فعالیت‌ها را به نیاز ملی پیوند زده و توانسته طرح‌هایی را اجرایی کند و این طرح‌ها باید در آینده نیز ادامه پیدا کنند.

اجازه دهیم جهاد دانشگاهی، جهاد بماند

معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی در مورد مهم‌ترین چالش پیش روی جهاد، گفت: جهاد دانشگاهی خودش برطرف کننده چالش‌هاست؛ ولی برای این‌که بتواند چالش‌ها را برای کشور، حل کند باید اجازه دهیم جهاد، جهاد بماند و از بیرون به جهاد دانشگاهی یک نظام دیوانی تزریق نکنیم تا جهاد دانشگاهی بتواند به کار جهادی خودش بپردازد.

وی به تغییراتی که اخیراً در مسیر برنامه‌های توسعه و احکام بودجه و … ایجاد شده است، اشاره کرد و گفت: در حال حاضر به یکباره در مسیر برنامه‌های توسعه و احکام بودجه و … مطالبی مطرح و گفته می‌شود بخش‌های مختلف از جمله جهاد دانشگاهی، ملزم به رعایت آن هستند. در صورتی که جهاد دانشگاهی یک نهاد غیردولتی و عمومی است.

فتح‌الهی خاطر نشان کرد: در گذشته هر نخبه صاحب انگیزه‌ای به راحتی می‌توانست وارد جهاد دانشگاهی شود، کار کند و با آداب و رسوم جهاد پرورش پیدا کند، ولی الان این امکان فراهم نیست؛ چرا که گفته می‌شود نیروی انسانی اضافه نکنید! این یک چالش است.

وی با تاکید بر این‌که «جهاد دانشگاهی باید با بدنه دانشگاه‌های کشور پیوند تنگاتنگ داشته باشد»، گفت: شاید همه افرادی که در دانشگاه‌های کشور فعالیت می‌کنند، دغدغه‌مند نباشند؛ ولی وقتی شرایط فراهم باشد، وارد این بستر شده و تبدیل به یک فرد شاخص می‌شوند. این موضوع یک چالش مهم برای جهاد دانشگاهی است. این بستر برای جهاد تقریباً کم‌رنگ شده و این ارتباط برای جهاد دانشگاهی از بین رفته است.

جهاد دانشگاهی نباید مغلوب دانشگاه اقتباسی شود

معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی از متولیان امر در وزارت علوم، وزارت بهداشت، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و سایر مدیران ارشد درخواست کرد که زمینه را برای حفظ رابطه تنگاتنگ جهاد دانشگاهی با بدنه دانشگاه‌ها فراهم کنند و خاطر نشان کرد: این کار با توصیه انجام نمی‌شود؛ نیازمند طراحی، بازآفرینی و قواعد است و نیاز به قوانین و مقررات دارد.

وی با بیان این‌که «جهاد دانشگاهی یک ساختار برخاسته از انقلاب اسلامی است»، گفت: در تاریخ ایران برای نهادهای مختلف علمی کلمات گوناگونی مثل دارالعلوم، دارالحکمه و از این قبیل استفاده شده است. جهاد دانشگاهی بعد از انقلاب مطرح شده است و سابقه‌ای ندارد. جهاد دانشگاهی برگرفته از منابع مذهبی است و به دانشگاه پیوند خورده است؛ برای اینکه مدل دانشگاهی جدید را عرضه کند؛ نه این‌که خود مغلوب دانشگاه اقتباسی شود.

اجازه دهیم نخبگان در بستر جهاد دانشگاهی افکار خود را بیازمایند

وی با بیان این‌که «باید کاری کنیم که جهاد دانشگاهی بتواند بستری باشد که نخبگان به راحتی افکار بکر خود را بیازمایند»، تاکید کرد: اگر فضا را باز نکنیم و فضای مناسبی را طراحی نکنیم، بستر جدیدی در نظام علم و فناوری کشور شکل نمی‌گیرد و به همین خاطر نخبگان به بستر آماده کشورهای دیگر مهاجرت می‌کنند.

معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی در مورد ارزیابی خود از عملکرد جهاد دانشگاهی، توضیح داد: من عملکرد جهاد دانشگاهی را در این ۴۰ سال بر اساس مستنداتی که در دسترس است، بررسی کردم. جهاد دانشگاهی و دانشگاه تربیت مدرس نهادهای همزاد برای تحقق آرمان‌های علمی و دانشگاهی انقلاب اسلامی هستند.

عملکرد ناقص جهاد دانشگاهی در الگوپردازی الهام‌بخش

وی با بیان این‌که «جهاد دانشگاهی قرار بود در کارهای اساسی نقش‌آفرین شود و دانشگاهی را با یک فرهنگ متفاوت برای ایران الگوپردازی کند تا الهام بخش برای جهان اسلام باشد»، گفت: ولی در حال حاضر این دانشگاه را نداریم. در جهاد دانشگاهی برای علم و فناوری کارهای بزرگی شده، من در مقابل آن‌ها تعظیم می‌کنم؛ اما قرار نبود جهاد دانشگاهی این کارها را انجام دهد، بلکه قرار بود اقداماتی مثل «رویان» و شخصیت‌هایی مثل مرحوم کاظمی آشتیانی رقم بخورد. ولی این الگوپردازی الهام بخش در حوزه‌های مختلف از جمله مهندسی، کشاورزی و غیره وجود ندارد.

فتح‌الهی با اشاره به هدف الگوپردازی الهام‌بخش در جهاد دانشگاهی، توضیح داد: این طرز فکر می‌گوید که ما می‌توانیم دانشگاهی را طراحی کنیم که متفاوت باشد و در تربیت انسان‌ها از شما (دانشگاه‌های غربی) قوی‌تر و غنی‌تر باشد. دانشگاه کارخانه آدم‌سازی است. الان این دانشگاه که قرار بود انسان‌هایی را با ویژگی‌هایی که انقلاب می‌خواسته، تربیت کند؛ کجاست؟

وی با اشاره به سیر تغییری که در جهاد دانشگاهی رخ داده است، گفت: جهاد دانشگاهی که قرار بود نهادپرداز، الگو پرداز و الهام بخش باشد و افراد تراز در حوزه‌های مختلف تربیت کند، کجاست؟ مرحوم کاظمی آشتیانی یک دانشمند تراز است، ولی جهاد دانشگاهی در حوزه مهندسی چه شخصیتی را معرفی کرده است؟

وی درباره فعالیت‌های فرهنگی جهاد دانشگاهی، گفت: در حوزه فرهنگی هم جهاد دانشگاهی فعالیت‌هایی را انجام می‌دهد. ولی وقتی گفته می‌شود که جهاد دانشگاهی فعالیت فرهنگی دارد، باید در فرهنگ دانشگاهی، یک دانشگاه متفاوت با فرهنگ جهادی معرفی کند.

معاون پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی با بیان این‌که جهاد دانشگاهی خودش را با شرایط وفق داده است، اظهار کرد: جهاد دانشگاهی فعالیت‌های فناورانه و توسعه فناوری انجام داده است؛ دکل نفتی و … ساخته و در این زمینه فعالیت خوبی داشته است. من این را تحسین می‌کنم و امیدوارم این فعالیت‌ها را ادامه دهیم، ولی نگاه من این است که هدف جهاد دانشگاهی همانی است که از ابتدا برای تحقق آن اهداف ساخته و پرداخته شده است.

وی خاطر نشان کرد: فعالیت‌های جهاد دانشگاهی بخشی از نیازهای کشور را برآورده کرده و حتی رضایت قلبی را در مقام معظم رهبری ایجاد کرده است، ولی هدف الگوپردازی در بخشی ناقص انجام شده و هنوز الهام‌بخش جهان اسلام نشده است.

انتهای پیام

Leave A Reply

Your email address will not be published.